Rozmowy o kredytach pełne są skrótów i pojęć prawniczych. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze terminy, które pojawiają się w umowach kredytu konsumenckiego oraz w sprawach o sankcję kredytu darmowego i zwrot prowizji. Wszystkie tłumaczymy prostym językiem.
Kredyt konsumencki
Kredyt zaciągany przez osobę fizyczną na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą, o wartości do 255 550 zł. Regulują go przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Do tej kategorii należą m.in. kredyty gotówkowe, samochodowe, ratalne i konsolidacyjne. Kredyt hipoteczny rządzi się odrębnymi przepisami.
RRSO
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania. Jeden wskaźnik, który obejmuje wszystkie koszty kredytu (odsetki, prowizję, opłaty, koszt ubezpieczenia, jeśli jest wymagane) i pozwala porównać różne oferty. Bank ma obowiązek podać prawidłowe RRSO w umowie. Błędne wyliczenie lub pominięcie kosztów przy jego obliczaniu może być podstawą do sankcji kredytu darmowego.
Całkowity koszt kredytu
Suma wszystkiego, co zapłacisz ponad pożyczony kapitał: odsetki, prowizje, opłaty przygotowawcze, koszty usług dodatkowych. Umowa musi jasno wskazywać całkowity koszt kredytu oraz całkowitą kwotę do zapłaty (kapitał plus koszty).
Prowizja
Jednorazowa opłata pobierana przez bank za udzielenie kredytu, zwykle liczona jako procent kwoty kredytu. Jeśli spłacisz kredyt przed terminem, część prowizji powinna zostać zwrócona proporcjonalnie do skróconego okresu kredytowania.
Kredytowanie prowizji
Sytuacja, w której bank dolicza prowizję do kwoty kredytu i nalicza od niej odsetki. W praktyce płacisz wtedy odsetki od pieniędzy, których nie otrzymałeś do ręki. Bywa to kwestionowane jako naruszenie przepisów o kredycie konsumenckim.
Sankcja kredytu darmowego (SKD)
Przewidziany w ustawie o kredycie konsumenckim skutek naruszenia przez bank obowiązków informacyjnych w umowie. Po skutecznym powołaniu się na SKD konsument spłaca wyłącznie pożyczony kapitał, bez odsetek i pozaodsetkowych kosztów. Jeśli kredyt jest już spłacony, można dochodzić zwrotu nienależnie pobranych kwot.
Odstąpienie od umowy
Prawo konsumenta do rezygnacji z umowy kredytu w ciągu 14 dni bez podania przyczyny. Umowa musi zawierać jasną informację o tym prawie oraz wzór oświadczenia o odstąpieniu. Brak lub wadliwość tego pouczenia to jedna z podstaw SKD.
Wcześniejsza spłata
Uregulowanie całości lub części kredytu przed terminem wynikającym z harmonogramu. Wiąże się z obniżeniem całkowitego kosztu kredytu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę, w tym o proporcjonalną część prowizji.
TSUE i wyrok C-383/18
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 11 września 2019 r. w sprawie C-383/18 (tzw. sprawa Lexitor) TSUE potwierdził, że przy wcześniejszej spłacie kredytu konsumenckiego obniżeniu podlegają wszystkie koszty, także prowizja, proporcjonalnie do skróconego okresu.
Rzecznik Finansowy
Instytucja publiczna, która bezpłatnie pomaga klientom w sporach z podmiotami rynku finansowego. Można do niej złożyć wniosek o interwencję lub o pozasądowe rozwiązanie sporu, gdy reklamacja w banku nie przyniosła rezultatu.
UOKiK
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zajmuje się m.in. praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów oraz niedozwolonymi postanowieniami umownymi (klauzulami abuzywnymi).
Przedawnienie roszczeń
Upływ czasu, po którym druga strona może uchylić się od zaspokojenia roszczenia. W sprawach konsumenckich dotyczących kredytów termin ten liczony jest zwykle od dnia spłaty. Dlatego warto sprawdzić swoją umowę, zanim roszczenie się przedawni.
Masz pytanie o pojęcie, którego tu nie ma? Napisz do nas – wyjaśnimy bezpłatnie.
