Utrata pracy, choroba albo nagły wydatek mogą sprawić, że terminowa spłata kredytu staje się trudna. Przepisy dają kredytobiorcy w takiej sytuacji konkretne narzędzie: wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Wyjaśniamy, jak działa ta procedura, czego można się spodziewać i gdzie szukać bezpłatnej pomocy.
Co mówi art. 75c Prawa bankowego?
Jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank – zanim wypowie umowę z tego powodu – musi wezwać go do zapłaty zaległości, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu bank informuje o możliwości złożenia, również w ciągu 14 dni roboczych, wniosku o restrukturyzację zadłużenia.
Bank ma obowiązek taki wniosek rozpatrzyć. Nie musi jednak się na niego zgodzić – ocenia, czy po zmianie warunków spłata będzie realna. Dlatego warto przygotować wniosek starannie i pokazać, z czego wynikają trudności oraz jaką ratę jesteś w stanie płacić.
Uwaga: art. 75c dotyczy banków. Firmy pożyczkowe nie podlegają temu przepisowi, ale również w ich przypadku warto jak najwcześniej podjąć rozmowę o rozłożeniu zadłużenia.
Jak może wyglądać restrukturyzacja?
- wydłużenie okresu kredytowania, co obniża miesięczną ratę,
- czasowe zawieszenie spłaty lub spłata samych odsetek przez określony czas,
- zmiana rodzaju rat (np. z malejących na równe),
- rozłożenie zaległości na raty.
Każda z tych zmian ma swoje koszty – np. dłuższy okres spłaty zwykle oznacza wyższe łączne odsetki. Przed podpisaniem aneksu sprawdź, ile łącznie zapłacisz.
Krok po kroku: co zrobić, gdy zaczynasz mieć zaległości
- Nie ignoruj korespondencji z banku. Termin 14 dni roboczych liczy się od otrzymania wezwania.
- Przygotuj budżet domowy: dochody, stałe wydatki i wszystkie zobowiązania. Pomoże w tym nasz poradnik Budżet domowy i plan spłaty długów.
- Złóż w banku pisemny wniosek o restrukturyzację. Opisz przyczynę trudności, zaproponuj realną wysokość raty i dołącz dokumenty (np. zaświadczenie o dochodach, wypowiedzenie umowy o pracę, dokumentację leczenia).
- Zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku.
- Jeśli bank zaproponuje aneks, przeczytaj go dokładnie przed podpisaniem i zapytaj o całkowity koszt po zmianie.
Co się zmieni w kolejnych latach?
Unijna dyrektywa w sprawie umów o kredyt konsumencki (2023/2225, tzw. CCD2) przewiduje m.in., że kredytodawcy powinni stosować rozsądną wyrozumiałość wobec konsumentów w trudnościach finansowych, zanim wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne. Państwa członkowskie mają stosować nowe przepisy od 20 listopada 2026 r. O zmianach w polskim prawie będziemy informować w Centrum wiedzy.
Gdzie szukać bezpłatnej pomocy?
- Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie – punkty działają w każdym powiecie; wizytę można umówić przez starostwo lub urząd miasta.
- Rzecznik Finansowy – pomaga w sporach z instytucjami finansowymi, prowadzi też bezpłatne poradnictwo.
- Fundacja Pomagamy Kredytobiorcom – pomagamy przygotować wniosek o restrukturyzację i plan spłat. Skontaktuj się z nami.
Najczęstsze pytania
Czy bank może odmówić restrukturyzacji?
Tak. Bank musi rozpatrzyć wniosek, ale decyzja należy do niego. Jeśli odmówi, zapytaj o przyczyny i o inne możliwe rozwiązania – np. ugodę co do spłaty zaległości.
Co, jeśli nie zdążę z wnioskiem w 14 dni roboczych?
Złóż go mimo to jak najszybciej. Nawet po upływie terminu bank może zgodzić się na zmianę warunków, a rozmowa przed wypowiedzeniem umowy zwykle daje więcej możliwości niż po nim.
Czy upadłość konsumencka to dobre wyjście?
Upadłość konsumencka to rozwiązanie ostateczne, z poważnymi konsekwencjami, m.in. dla majątku. Zanim się na nią zdecydujesz, warto sprawdzić możliwości restrukturyzacji i porozumienia z wierzycielami.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej sytuacji wymaga analizy umowy i dokumentów. Stan prawny: październik 2026 r.
