Oszuści coraz częściej podszywają się pod pracowników banku, policji lub urzędów. Dzwonią z numerem, który na ekranie wygląda jak prawdziwy, i przekonują, że Twoje pieniądze są zagrożone. Wyjaśniamy, jak rozpoznać takie próby, jak zabezpieczyć swoje dane i co zrobić, jeśli doszło do wyłudzenia.
Jak działają oszuści?
Najczęstszy scenariusz: dzwoni „konsultant banku” i informuje o podejrzanej transakcji albo o tym, że ktoś próbuje wziąć kredyt na Twoje dane. Rozmówca jest uprzejmy, zna Twoje imię, czasem fragment numeru konta. Potem pojawia się presja czasu i prośba o wykonanie „zabezpieczającego” działania.
Numer wyświetlany na telefonie nie jest dowodem, że dzwoni bank. Przestępcy potrafią go podrobić (tzw. spoofing).
Czego bank nigdy nie zrobi
- nie poprosi o podanie hasła do bankowości internetowej, kodu BLIK ani kodu z SMS-a,
- nie każe przelać pieniędzy na „bezpieczne konto”,
- nie poprosi o zainstalowanie aplikacji do zdalnej obsługi telefonu lub komputera (np. AnyDesk, TeamViewer),
- nie każe wziąć kredytu, by „zablokować” oszustów,
- nie zleci wypłaty gotówki i przekazania jej kurierowi lub „policjantowi”.
Jeśli rozmówca prosi o którąkolwiek z tych rzeczy – to oszustwo. Rozłącz się.
Co robić, gdy masz wątpliwości
- Zakończ rozmowę. Prawdziwy pracownik banku nie będzie miał pretensji.
- Zadzwoń sam do banku na numer z karty płatniczej lub z oficjalnej strony banku – nie oddzwaniaj na numer, z którego dzwoniono.
- Nie klikaj w linki z SMS-ów i e-maili z „pilnymi” komunikatami. Podejrzany SMS możesz bezpłatnie przekazać na numer 8080 – trafi do zespołu CERT Polska.
- Porozmawiaj z kimś bliskim. Oszuści liczą na to, że działasz sam i w pośpiechu.
Jak zabezpieczyć się na przyszłość
- Zastrzeż numer PESEL – możesz to zrobić bezpłatnie w aplikacji mObywatel, przez serwis gov.pl albo w urzędzie gminy. Banki i firmy pożyczkowe mają obowiązek sprawdzić zastrzeżenie przed udzieleniem kredytu. Zastrzeżenie możesz w każdej chwili cofnąć, np. gdy sam chcesz wziąć kredyt.
- Zastrzeż zgubiony lub skradziony dowód osobisty – w banku lub w urzędzie.
- Włącz powiadomienia o transakcjach w aplikacji banku.
- Używaj silnych, różnych haseł i nie zapisuj ich w telefonie w formie notatki.
- Nie udostępniaj zdjęć dokumentów w komunikatorach i mediach społecznościowych.
Co zrobić, jeśli doszło do wyłudzenia
- Natychmiast zadzwoń do banku i zablokuj dostęp do konta oraz karty.
- Zgłoś bankowi nieautoryzowane transakcje. Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych masz na to do 13 miesięcy od obciążenia rachunku – ale im szybciej, tym lepiej.
- Zgłoś przestępstwo na policji i zachowaj potwierdzenie zgłoszenia.
- Zastrzeż numer PESEL i dokumenty, jeśli oszuści mogli poznać Twoje dane.
- Jeśli bank odmówi zwrotu, możesz złożyć reklamację, a następnie wniosek do Rzecznika Finansowego.
Pomoc fundacji
Jednym z celów statutowych fundacji jest przeciwdziałanie wyłudzeniom finansowym, zwłaszcza wobec seniorów. Jeśli padłeś ofiarą oszustwa albo pomagasz bliskiej osobie, skontaktuj się z nami – bezpłatnie pomożemy przygotować reklamację i wyjaśnimy dalsze kroki. Zachęcamy też do przekazania tego poradnika rodzicom i dziadkom.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: październik 2026 r.
