Jeśli spłaciłeś kredyt konsumencki przed terminem, możesz mieć prawo do zwrotu części kosztów kredytu – w tym prowizji pobranej przy jego udzieleniu. Wyjaśniamy, skąd wynika to prawo, kogo dotyczy i jak przygotować wniosek do banku.
Skąd wynika prawo do zwrotu prowizji?
Zgodnie z art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim w razie spłaty całości kredytu przed terminem całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy. W wyroku z 11 września 2019 r. (C-383/18, tzw. Lexitor) Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że obniżka obejmuje wszystkie koszty nałożone na konsumenta, a nie tylko te zależne od czasu trwania umowy. W praktyce oznacza to, że dotyczy także prowizji i opłat pobranych z góry.
Kogo to dotyczy?
| Warunek | Co to oznacza |
|---|---|
| Kredyt konsumencki | Kredyt dla osoby prywatnej, niezwiązany z działalnością gospodarczą, o kwocie do 255 550 zł. Kredyty hipoteczne podlegają odrębnym przepisom. |
| Data zawarcia umowy | Umowy zawarte od 18 grudnia 2011 r. |
| Wcześniejsza spłata | Kredyt został spłacony w całości przed terminem wynikającym z umowy. |
| Przedawnienie | Co do zasady 6 lat, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego. Dla starszych roszczeń mogą obowiązywać przepisy przejściowe – warto to sprawdzić indywidualnie. |
Jak wyliczyć kwotę zwrotu?
Najczęściej stosowana jest metoda liniowa: prowizję dzieli się przez liczbę miesięcy (lub dni) obowiązywania umowy i mnoży przez okres, o który skrócono spłatę.
Przykład: kredyt na 60 miesięcy, prowizja 3 000 zł, spłata po 36 miesiącach. Umowa skróciła się o 24 miesiące, czyli o 40%. Zwrot prowizji wynosi 40% × 3 000 zł = 1 200 zł.
Banki stosują czasem inne metody rozliczenia, a sposób wyliczenia bywa przedmiotem sporu. Jeśli kwota otrzymana od banku wydaje Ci się zbyt niska, warto ją zweryfikować.
Jak złożyć wniosek – krok po kroku
- Przygotuj umowę kredytu, harmonogram i potwierdzenie całkowitej spłaty. Jeśli ich nie masz, poproś bank o kopie – zobacz jak to zrobić.
- Wylicz kwotę należnego zwrotu (np. metodą liniową).
- Złóż w banku reklamację lub wezwanie do zapłaty. Podaj numer umowy, datę spłaty, wyliczoną kwotę, numer rachunku do zwrotu oraz podstawę prawną (art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim, wyrok TSUE C-383/18).
- Zachowaj dowód złożenia pisma, np. potwierdzenie nadania listu poleconego.
- Bank powinien odpowiedzieć na reklamację w ciągu 30 dni (w szczególnie skomplikowanych sprawach – do 60 dni).
- Jeśli bank odmówi, możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego albo skierować sprawę do sądu. Opisujemy to w poradniku Ścieżka dochodzenia roszczeń.
Najczęstsze pytania
Czy bank zwraca prowizję automatycznie?
Przy kredytach spłacanych obecnie banki zazwyczaj rozliczają koszty przy wcześniejszej spłacie. Przy umowach zamkniętych przed 2019 r. zwrot często nie obejmował prowizji – wtedy trzeba złożyć wniosek samodzielnie.
Co, jeśli bank zwrócił tylko część kwoty?
Poproś bank o wyjaśnienie, jak wyliczył zwrot. Jeśli zastosował metodę mniej korzystną dla konsumenta, możesz złożyć reklamację.
Czy mogę też mieć prawo do SKD?
Jeśli umowa zawiera błędy w obowiązkowych informacjach, w grę może wchodzić sankcja kredytu darmowego. Termin na jej zastosowanie to rok od wykonania umowy, więc przy niedawno spłaconym kredycie warto to sprawdzić.
Potrzebujesz pomocy?
Fundacja bezpłatnie pomaga przeliczyć należny zwrot i przygotować pismo do banku. Napisz do nas i opisz swoją sytuację.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej sytuacji wymaga analizy umowy i dokumentów. Stan prawny: październik 2026 r.
